Nedir.Org *
admin

Destan Nedir

Okunma : 18561

Destan Nedir

Kahramanlarının olağanüstü eylemlerini coşkulu, törensel bir üslupla anlatan ve genellikle birkaç bölümden oluşan manzum yapıtlardır. Bilinen en eski edebiyat türlerinden biridir. Mitoloji, efsane, folklor ve tarihi öğeler içerir. Destanlar ve destansı öyküler ilkçağlardan beri dünyanın her yerinde gelenekleri sonraki kuşaklara aktarmak için kollektif olarak yaratılmış edebi biçimlerdir.

Destanların Ortak Özellikleri

Hepsinde yarı tanrısal nitelikler taşıyan bir ya da birçok kahramandan söz edilir. Destan bu kahramanın eylemleri üzerine kurulmuştur. Olaylar çok geniş bir kozmik coğrafya üzerinde geçer. Bir destanın dünyası ortaya çıktığı zaman içinde düşünebilecek her şeyi barındıran bütünsel, çok yönlü bir dünyadır. Hemen bütün destanlarda uzun yolculuklar anlatılır. Çoğu destanda olaylara doğaüstü yaratıklar da katılır. Kişiler, olaylar, doğal varlıklar hep gerçek yaşamdaki boyutlarından daha büyük, daha zengindir. Özellikle sözlü destanlarda uzun anlatı, betimleme (tanımlama) ve konuşma bölümleri bulunur. Öykü içinde öyküye yer verilir. Törensel söyleyişler ve kamusal duyarlılık hakimdir. Gerçek yaşamın yansımaları da destanların içinde bazen realistik çoğu zaman da stilize edilmiş halde bulunur. Destan sahiplerinin yaşadıkları doğal çevreye ilişkin bilgiler edinmek mümkündür.

Destan Türleri

Destanlar temel olarak iki gruba ayrılır:

A. Sözlü Destanlar

Yazının henüz bulunmadığı ve yaygınlaşmadığı bir kültürde doğan ve kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarıldıktan sonra yazıya geçirilen destanlardır. Ozan ve şarkıcıların değişik zamanlarda söylediği şarkı ve şiirlerin bütünleşmesi ve işlenmesiyle oluşturulurlar.

Örnekler:
''Gılgamış:'' MÖ 3000 yıllarında Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır. Bilinen en eski destandır. Babil ve Akad toplumlarınca da benimsenmiştir. Ama bugüne kalan en eksiksiz biçimi Sümer toplumunda ortaya çıkmıştır. Zalim Uruk kralı Gılgameş’in ölümsüzlük arayışını anlatır. Gılgameş ve arkadaşı Enkidu ile birlikte uzun arayışlardan sonra ölümsüzlük otunu bulur, ama bir yılana kaptırır.
''Ilyada ve Odysseia:'' MÖ 11-12’nci yüzyıllarda geçtiği sanılmaktadır. Homeros destanları olarak bilinirler. Yunan Yarımadası’ndaki Akhalar’ın, Anadolu’daki İon krallıklarına saldırısı ve Akha kral ve prenslerinin daha sonraki serüvenleri anlatılır. Özellikle Odysseia, Yunan Tragedyası ve Batı edebiyatının önemli bir kaynağıdır.
''Beowulf:'' Eski İngilizce halk destanı Beowulf
''Heldenlieder:'' Eski Almanca kahramanlık türküleri
''Nibelungenlied:'' Almanya
''Kudrunlied:'' Almanya
''Chanson de Geste:'' Fransa (kahramanlık şarkısı)
''Chanson de Roland:'' Frank kralı Charlemagne’ın savaşlarını anlatır
''El Cantar de Mio Cid:'' İspanya
''Mahabharata:'' Hindistan
''Ramayana:'' Hindistan
''Heike Monogatari:'' Japonya

B. Edebi Destanlar

Belirli bir yazar tarafından eski örneklere uygun olarak ve okunmak üzere kaleme alınmış destanlardır.

Örnekler:
'' Vergilius’un Aeneis’i:'' MÖ 29-19’uncu yüzyılları kapsar. Troyalı Aeneias’in uzun ve zorlu bir yolculuktan sonra Latin ülkesine gelerek Lavinium kentini kurması anlatılır. Lavinium sonradan Alba Langa ve Roma kentlerinin yerine kurulan ilk kenttir.
'' Milton’un Kayıp Cennet'i (Paradise Lost):'' İnsanın cennetten kovuluşu ve tanrının şeytanla mücadelesini anlatır.
'' Dante’nin İlahi Komedya'sı (La Divina Commedia):'' MS 1310-1321 yılları arasında yazılmıştır.
'' Ariosto’nun Çılgın Orlando'su (Orlando Furioso):'' 1532'de yazılmıştır.
'' Camoes’in Os Lusidas’ı:'' 1572'de yazılmıştır.

Türk Edebiyatında Destan

Asya kıtasının çeşitli bölgelerinde yaşayan Türk boyları arasında zengin bir destan geleneği vardır. Bilinen Türk destanları arasında en eskisi Yaradılış Destanı’dır. Altay Türkleri arasında söylenmektedir. V. Radlov tarafından saptanıp yazıya geçirilmiştir.
* Alpamış Destanı Orta Asyanın bütününde bilinir; en cok basımı yapılmış destandır.
* Saka Destanı İskit Türkleri’ne aittir. Bu destan zinciri içinde Alp Er Tunga ve Şu parçaları bulunur. Bunlar Kaşgarlı Mahmut’u Divanü Lugati-t-Türk adlı eserinde yer almıştır.
* Oğuz Kağan Destanı 14’üncü yüzyılda derlenmiş özet nitelikte bir metindir. Oğuz Kağan’ın doğumu ve üstün nitelikleri, askeri başarıları ve ülkeyi oğulları arasında pay edişi anlatılır.
* Oğuz Türkleri’nden günümüze gelen tek destan metni ise Dede Korkut Kitabı’dır. Bayındır Han soyundan geldikleri sanılan Akkoyunlular’ın egemen olduğu Kuzeydoğu Anadolu’daki olaylar ve Müslüman Oğuzlar’ın yaşamı anlatılır.
* Göktürk Destanları çeşitli parçalardan oluşmuştur. Bozkurt parçasında Göktürkler’in bir boz kurdun soyundan geldikleri, Ergenekon parçasında ise Ergenkon’a sığınmaları, çoğalıp buraya sığmayınca dağı eriterek dış dünyaya çıkmaları anlatılır. Köroğlu parçasında, göçebe Oğuzlar’ın Horasan ve Hazar’da İranlılarla savaşlarından sözedilir. Bunlardan biri de Ergenekon Destanıdır.
* Manas Destanı’nda Kırgız Türkleri'nin putperest Kalmuk ve Çinliler’le savaşları vardır.
* Anadolu Türk destanlarından Saltukname(Saltuk-nâme), Sarı Saltuk, Batı Anadolu ve Rumeli olayları anlatır.
* Cengiz Han Destanı Moğol istilasından sonra Kıpçak bozkırlarında ve eski Uygurların yaşadığı bölgelerdeki olayları anlatır.
* Timur Destanı Timur’un savaşları ve kişiliğine yer verir.
* Danişmend Gazi Destanı’nda Türklerin Anadolu’yu ele geçirmeleri anlatılır.
* Battal Gazi Destanı’nda da Anadolu’daki Türk-Bizans savaşları yer alır.

Yapma (Suni) Destan Nedir

Bir şairin, toplumu etkileyen herhangi bir olayı tabii destanlara benzeterek söylemesi sonucu oluşan destanlardır. Yazarı belli olan,daha yakın zamanda yazılan ve olağanüstü durumlara az yer veren bir destan türüdür. Doğal destandan temel farkı, anonim nitelik taşımamasıdır. Bir şair tarafından, doğal destanlara benzetilerek yazılır.

Yapma Destanların Özellikleri

 - Yazarı bellidir
 - Yazılı destan türüdür
 - Yakın zamanda yer alan olaylar ele alınır
 - Olağanüstü olaylara ve kahramanlara az yer verilir

Yapma Destan Örnekleri

Dünyanın Başlıca Yapma Destanları

Latin edebiyatı: Aeneis ( Vergilius ).
Fransız edebiyatı: Henriade ( Voltaire ).
Portekiz edebiyatı: Os Lusiadas ( Camoens ).
İngiliz edebiyatı: Kaybolmuş Cennet (John Milton).
İtalyan edebiyatı: Kurtarılmış Kudüs ( Tasso )
İtalyan edebiyatı: Çılgın Orlando ( Ariosto )
İtalyan edebiyatı: İlahi Komedya ( Dante ).

Türk Edebiyatında Yapma Destan

Kuvay-ı Milliye Destanı : Nazım Hikmet
Üç Şehitler Destanı : Fazıl Hüsnü Dağlarca
Çanakkale Destanı: Mehmet Akif Ersoy
Satuk Buğra Han Destanı
Cengiz-name
Timur ve Edige Destanları
Seyid Battal Gazi Destanı
Köroğlu Destanı
Genç Osman Destanı ( Kayıkçı Kul Mustafa )
Selçukname (Yazıcıoğlu Ali)
Firdevsi - Şehnâme

Yapma Destan ve Doğal Destan Kavramları

Benzerlikleri;
- doğal dilden farklı bir dille oluşurlar
- olağanüstü nitelikler ve kşiler vardır (mitolojik varlıklar vs...)
- genelikle konuları kahramanlık, savaş, göçtür...
- milletlerin tarihinde derin izler bırakan olaylar üzerinde oluşurlar.
- manzumdurlar
- devrik cümleler bulunur

Farklılıkları;
Yapma destanlarda;

- söyleyenleri bellidir
- yakın tarihimizde meydana gelmiş olaylardan ortaya çıkar
- aşamalardan geçmez...
Doğal destanlarda;
- söyleyeni belli değildir
- tarihin bilinmeyen dönemlerinde yaşanan olayları anlatır.
- çeşitli aşamalardan geçer

Destan Resimleri

  • 0
    Destan Nedir 7 ay önce

    Destan Nedir

Destan Sunumları

  • 1
    Önizleme: 3 ay önce

    Destan nedir sunusu

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    DESTANstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotation

    2. Sayfa
    Eski çağlarda savaş,göç ve tabii afetler gibi önemli olaylar etkisiyle söylenmiş uzun manzum,yiğitlik hikayelerine DESTAN denir.style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y

    3. Sayfa
    Kainatın yaratılmasıDünyanın oluşumuİnsanın yaratılışı Toplumu derinden etkileyen olaylar.Destanların Konusustyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y

    4. Sayfa
    DESTANLAR 3 SAFHADAN OLUŞUR Halkın benliğinde iz bırakan çekirdek bir olay yaşanır.Bu olay halk hayaliyle ve inanışlarıyla süslenerek nesilden nesle aktarılır ve halk ozanları tarafından manzum olarak destanlaştırılır.Şair ya da yazar tarafından destan geleneğine uygun olarak yazıya geçirilirstyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y

    5. Sayfa
    style.visibilityppt_xppt_y

    6. Sayfa
    Yapay destanların doğal destanlardan farkı anonim özellik taşımamasıdır.style.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    7. Sayfa
    BAŞLICA DOĞAL DESTANLARYunanlı şair Homeros’un İlyada ve Odysseia İranlı şair Firdevsi’nin ŞehnamesiFinli Dr. Lönnort’un Kalevala’sıAlmanların Nibelungen ve Gudrun’uHintlilerin Ramayana ve Mahabarata’sıstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y

    8. Sayfa
    BAŞLICA YAPAY DESTANLARMilton’un Kaybolmuş Cennet’iFazıl Hüsnü Dağlarca’nın Üç Şehitler Destanı ve Yedi Mehmetler DestanıCeyhun Atuf Kansu’nun Sakarya Meydan SavaşıTasso’nun Kurtarılmış Kudüs’ü style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_h

    9. Sayfa
    DESTAN VE ÖZELLİKLERİDestanlarda anlatılan olayların geçtiği yer ve zaman bilinmez.Kahramanlar lider ve kurtarıcı rolündedir.Ağızdan ağza dolaşmak suretiyle oluşmuşlardır.Destanlar anonim ve sözlü edebiyat ürünüdürler.Destanlarda olağanüstü olaylar ve olağanüstü özellikte kahramanlar vardır.Manzum hikâyelerdir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    10. Sayfa
    Her milletin destanı yoktur.Milletlerin destanlarının olabilmesi için bazı şartlar gerekir.Bunlar:Millet,halk hayâlinin efsaneler üretmeye elverişli olduğu en eski ve iptidai devirlerde yaşamış olmalıdır.O milletin tarihinde unutulmaz tabiat olayları,büyük savaşlar,göçler,istilalar, yeni coğrafyalarda vatan tutuşlar gibi halk hayat ve hafızasını nesiller boyunca meşgul edecek olaylar bulunmalıdır.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    11. Sayfa
    TÜRK DESTANLARIİSLAMİYETTEN ÖNCEKİ TÜRK DESTANLARI İSLAMİYETTEN SONRAKİ TÜRK DESTANLARIstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_w

    12. Sayfa
    İSLAMİYETTEN ÖNCEKİ TÜRK DESTANLARIYaratılış DestanıSaka Türklerinin -Alp Er Tunga Destanı-Şu DestanıHun Türklerinin Oğuz Kağan Destanı Göktürklerin-Bozkurt Destanı-Ergenekon DestanıUygur Türklerinin-Göç Destanı-Türeyiş Destanı

    13. Sayfa
    İSLAMİYETTEN SONRAKİ TÜRK DESTANLARISaltuk Buğra Han DestanıEr Manas DestanıKöroğlu DestanıBattal Gazi DestanıDanişment Gazi DestanıGenç Osman DestanıDede Korkut HikayeleriDini-Tasavvufi Menkıbeler

    14. Sayfa
    DESTAN YAPISININ İNCELENMESİDestanda Olaylar Destanda KişilerDestanda ZamanDestanda ÇevreUslüpTahkiye

    15. Sayfa
    DESTANDA OLAY:Olağanüstü varlıkların meydana getirdiği olayların bir sentezidir.Destandaki olayları tamamen gerçek dışı sayamayız.Gerçekle gerçek dışı arası bir yerdedir.Gerçekten esinlenmiş fakat gerçek dışı motiflerle süslenmiştir.

    16. Sayfa
    Destanı meydana getiren olayları üç bölümde inceleyebiliriz:İnsanlarla insanlar arasında geçen romantik olaylar;aşk,intikam,kavga,kurtuluş…İnsanlarla,olağanüstü güçleri olan varlıklar (ilahlar,ruhlar,şeytanlar,periler…) ya da sert tabiat kuvvetleri arasında geçen olaylar.Dış düşmanlara karşı yapılan mücadeleler,yani milletler arası çatışmalar.

    17. Sayfa
    DESTANDA KİŞİLER:Destan kahramanları ilahlar,yarı ilahlar ve insanlardır.Kahramanlar hem insani hem de olağanüstü özellikleri kişiliklerinde toplarlar.Kahramanlar olağanüstü özellik göstermeseler bile,olağanüstü özelliklerle ilişkidedirler.

    18. Sayfa
    Kahraman insan da olsa bunlar idealize edilmiş,çeşitli özelliklere sahip tiplerdir.Büyük aşklar yaşarlar.Olağanüstü özellikler taşırlar.ÖRNEK: Gözleri alevdendir,vücudu tüylerle kaplıdır.Çok uzun mesafeleri kısa zamanda katederler.Bu kişilerin öldükten sonra ruhlarının toplumda varlıklarını sürdürdüklerine inanılır.Destan kahramanı genellikle toplumun üst kesiminden bir kişi olur.

    19. Sayfa
    ÖRNEK:Geldi ana göğsüne,aldı emdi sütünü,İstemedi bir daha içmek kendi sütünüPişmemiş etler ister,aş,yemek ister oldu!Etraftan şarap ister,eğlenmek ister oldu!Ansızın dile geldi,söyler ,konuşur oldu!Kırk gün geçtikten sonra yürür oynaşır oldu!Öküz ayağı gibi idi sanki ayağı!Kurdun bileği idi sanki bileği!Benzer idi omuzu tıpkı samurunkine!Göğsü de yakın idi ,koca ayınınkine!Bir insan idi,fakat tüylerle dolu idi!Güder at sürüleri,tutar atlara biner!Daha bu yaşta iken çıkar avlara gider!Geceler günler geçti,nice seneler doldu!Oğuz da büyüyerek yahşi bir yiğit oldu!

    20. Sayfa
    Destanda Zaman:Zaman tam olarak tespit edilemez ;ama gerçeğe yakın bir zamandır.Tahmin edilebilir.

    21. Sayfa
    ÖRNEK:Bu çağda!Bu yerde!Bir büyük orman vardı,Oğuz yurdundan içre,Ne çok av hayvanları,ormanda yaşar idi,Ne çok av kuşları da üstünde uçar idi!

    22. Sayfa
    DESTANDA ÇEVRE:Yaşadığı toplumun bulunduğu coğrafyayla sınırlıdır.Gerçeğe yakın ele alınmıştır.Yaşanan çevre tasvir edilir.Gerçekçi çevre motifleri vardır.

    23. Sayfa
    ÖRNEK:Yine günlerden bir gün:Gök tüylü gök yeleli bozkurt kaybolmuş idi.Anladı ki bu yerde otağı kurmak gerek,Tarlasız,çorak yerde düşmanı vurmak gerek.Cürçed adlı bu ilin çok büyük otlakları,Çok malı,çok sığırı,vardı pek çok atları.

    24. Sayfa
    ÜSLUP:Tasvirlere,benzetmelere,hazır söz kalıplarına fazlaca yer verilir.Kahramanların ve çevrenin tasviri yapılırken ünvanlara ve benzetmelere yer verilir.ÖRNEK:Al kanatlı Azrail,karşı yatan kara dağlar…

    25. Sayfa
    TAHKİYE:Abartmalar,benzetmeler,muhteşem ifadeler kullanılır.Destanlar uzundur.(Efsaneden farkı)Destanı dinleyenlere milli ve asil duyguların aşılanması,karşısındakini etkilemeye çalışması ve destancının kendinden bir şeyler katabilmesi onun özelliğidir.

    26. Sayfa
    Destanlar yazıya geçtiği andan itibaren anlatısı durdurulduğu için yozlaşmaya başlamış olur. Bu devirden itibaren toplumun destan devri bitmiş demektir .NOT

    27. Sayfa
    MİTOSTarih öncesi devirlerde tanrılar veya tanrılaştırılmış insanlar hakkında söylenerek zamanla inanış haline gelen efsaneye mitos denir.Mitoslarda tanrılar ve insanlarla birlikte devlerin,cinlerin,perilerin ve diğer masal kahramanlarının da hikâyeleri vardır.Bir milletin mitoslarını inceleyen ilme mitoloji (mythologie) denir.Bu kelime Yunancadır.

    28. Sayfa
    TÜRKLERDE MİTOLOJİK UNSURLARIŞIKAĞAÇMADEN VE MADEN ÜRÜNLERİBOZKURTKADINATYA DA TAŞIAK SAÇLI İHTİYARLAR

    29. Sayfa
    Dini bir unsurdur.Destanların büyük kahramanları,bu kahramanlara kadınlık ve mukaddes Türk çocuklarına annelik yapan kadınlar çoğunlukla ilâhî bir ışıktan doğar. Ya da kahramanların yüzünde doğumlarında ilâhî bir ışık oluşur. IŞIK

    30. Sayfa
    ÖRNEK:Yine günlerden bir gün:Oğuz kağan bir yerde tanrıya yalvarırken:Karanlık bastı birden,bir ışık düştü gökten!Öyle bir ışık indi,parlak aydan,güneşten!Oğuz kağan yürüdü,yakınına ışığın,Oturduğunu gördü,ortasında bir kızın!

    31. Sayfa
    İnsanlığın türeyişinde önemliyeri olduğuna inanılır.Ağaca pek çokdestanda annelik ruhu verilmiştir.Pekçok kahraman ağaç kovuğunda doğmuştur.Yavrusunu ağaç kovuğundadoğuran annenin çocuğuna “Kıpçak”(oyuk ağaç) dendi.AĞAÇ

    32. Sayfa
    Osman Gazi rüyasında Osmanlı devletinin doğup gelişmesini,nerelere kadar yayılacağını gösteren bir ağaç görmüştü.

    33. Sayfa
    ÖRNEK: Ne zaman ki, gün batar, ışık gökten inermiş, Kayından sesler çıkar, herkes müzik dinlermiş. Bunu duyan Uygurlar, hep birden şaşırmışlar, Bu durumu görenler, aklını kaçırmışlar. On ay on gece kayın, ışık ile sarılmış, Bir gün tam şafakleyin, kayın birden yarılmış. Beş güzel çocuk çıkmış, kayının ortasından, Gözleri kamaştırmış, bakmışlar arkasından. Gün olmuş zaman olmuş, hepsi kocaman olmuş, Küçükleri 'Böğü-Han', Uygurlara Han olmuş.

    34. Sayfa
    MADEN VE MADEN ÜRÜNLERİTürk destanlarında altın,demir, gümüş,bakır isimleri çok sık kullanılır.Maden isimleri tamamen Türkçedir.

    35. Sayfa
    ÖRNEK:Güneyde barkan adlı bir il var idi bu kez.Av kuşları çok olan zengin bir bucak idi,Vahşi hayvan yurduydu,havası sıcak idi.Mücevher,gümüşü çok altını da paradır,Halkın yüzünün rengi,tanrı’dan kapkaradır.

    36. Sayfa
    Türk hayat ve savaş gücünü temsil eder.Türkler kurda önce tanrı diye tapmışlar. Sonra kendilerinin bozkurt soyundan geldiklerine,böylelikle birer kurt olduklarına inanmışlardır.Savaşlarda Türkler düşman üzerine bozkurt sesleriyle atılırlardı. O yürüyerek ordular da yürümüş,o durunca ordularda durmuştu.İlk Türk bayraklarından birinde altından bozkurt başı bulunmaktadır.BOZKURT

    37. Sayfa
    ÖRNEKBir kurt ki erkek bir kurt!Gök tüylü,gök yeleli!Bu kurt döndü Oğuz’a,bakmadan sağa sola,Dedi:’’Ey Oğuz şimdi,ordunu çıkar yola!Halkını beylerini,atlandır çıkar yola,Baş çekip göstereyim,doğru yol nerde ola!’’

    38. Sayfa
    Türk evinin direği,erkeğinin vefalı arkadaşı,mukaddes Türk çocuklarının annesidir. Oğuz’un ilk karısı ışıktan,ikinci karısı ağaçtan doğmuş mukaddes kadınlardır. Annelik unsuru kadını yüceltmiştir.KADIN

    39. Sayfa
    ÖRNEK:Bir ben vardı başında,ateş gibi ışığı,Çok güzel bir kız ki gülse gök güledurur!Kız ağlamak istese gök de ağlayadurur!Oğuz kızı görünce aklı gitti beynindenKıza vuruldu birden,sevdi kızı gönülden

    40. Sayfa
    Destan kahramanlarının vefalı ve sevgili arkadaşıdır.Kahramanı hedefe ulaştırır. Savaşlarda kahramanın hangi ata bindiği özellikle belirtilir ve atın kahramanlığı da anlatılır.İslamiyet’ten önce olduğu gibi İslamiyet’ten sonra da attan kahraman olarak bahsedilir. Köroğlu’nun “Kır At”ı destanda Köroğlu ve Ayvaz kadar önemlidir.AT

    41. Sayfa
    ÖRNEK:Oğuz bunu görünce ne çok sevinmiş idi,Alaca aygırına severek binmiş idi,Apalaca aygırın,oğuz severdi özdenAma at dağa kaçtı,kayboldu birden gözden.Bu dağ buzlarla kaplı,çok büyük bir dağ idi,Soğuğun,şiddetinden başı da apak idi,Ne yorgunluk ne soğuk erişmez idi ona,O bey dağlara girdi,dokuz gün erdi sona Aygırı yakaladı memnun etti oğuz’u.

    42. Sayfa
    Uygur destanında yurt bütünlüğünün ve halk saadetinin sembolü olarak bilinen tılsımlı bir yaştır.Destanın bir diğer anlatımında bu taş bir yüzüktür. Yada taşı için savaşlar yapılmıştır.YADA TAŞI

    43. Sayfa
    ÖRNEK:Evlendikten sonra Prenses Kiu-Lien, Sarayını Hatun Dağında kurduHatun dağının çevre yanı da dağlıktı ve Bu dağlardan birinin adı da Tanrı Dağıydı, Tanrı Dağının güneyinde de Kutlu Dağ derler Bir başka dağ vardı, kocaman bir kaya parçasıBir gün elçileri, falcılarıyla birlikte Kiu-Lien' in sarayına geldilerKendi aralarında konuşup dediler ki:-Hatun Dağının varı yoğu, bütün bahtiyarlığı Kutlu dağ denilen bu kaya parçasına bağlıdır. Türkleri zayıflatıp yıkmak istiyorsak bu kayayı onların elinden almalıyız.

    44. Sayfa
    Hakanların akıl danışıp öğütlerini dinledikleri güngörmüş ihtiyarlardır. Örneğin;Oğuz Kağan Destanı’ndaki Uluğ Türk adlı vezir Oğuz’a söz dinleten, devlet yönetimini öğreten kişidir.AK SAÇLI İHTİYARLAR

    45. Sayfa
    ÖRNEK:Söz dışında kalmasın,bilsin herkes bu işi,Oğuz kağan’ın yanında,vardı bir koca kişi.Sakalı ak,saçı boz,çok uzun tecrübeli,Asil bir insan idi,akıllı,düşünceli.Ünvanı Tüşimel’di,yani kağan veziri,Uluğ Türük’tü adı,Oğuz’un seçme eri.

    46. Sayfa
    DESTANLARIN YAZIYA GEÇİRİLMESİÇeşitli yollar takip edilmiştir:Bir topluluğun istiklalini tehlikeye düşüren büyük felaketler karşısında tekrar milli uyanışı sağlamak amacıyla,destan geleneğini çok iyi bilen yaşayan bir şair destancı tarafından söylenmiş olan çeşitli destan parçalarının bir araya getirilmesiyle oluşturulur.ÖRNEK:Firdevsi’nin Şehname’si.

    47. Sayfa
    Bir destancı tarafından değiştirilmeden,ya kendisi tarafından ya da onu dinleyen okur-yazar biri tarafından destanın kaleme alınması. ÖRNEK: Dede Korkut Hikâyeleri,Manas Destanı

    48. Sayfa
    Bilinçli aydınlar tarafından daha dar,kapalı çevrelerde destan geleneğinin izlerini takip ederek yazıya geçirilmesidir.Bir milletin içinde oluşmuş destanların canlı olarak yaşadıkları çağ geçip de onlardan arta kalanları bir araya getirip belirli bir düzene koyduktan sonra destanı ilk şekline getirme gayretleriyle oluşmuştur.ÖRNEK:Finlilerin Kalevela Destanı

    49. Sayfa
    ARA ÜRÜNLERDestandan hikâyeye geçiş ürünleridir.Arapların Müslüman oluşlarından sonra 9.yy’ın sonlarına doğru Bizans’la yaptıkları savaşlarda gösterilen kahramanlıklar destansı hikaye tarzında söylenmiştir.Buraya gelen Oğuzlar Arapların bu destansı ürünlerini kendi ürünleriyniş gibi söylemeye başlamışlardır. ÖRNEK: Malkoçoğlu ve Battal Gazi Arap’tır.Fakat Türkler kendilerine yakın gördüklerinden Battal Gazi bir Türk kahramanıymış gibi anlatılmış, günümüze de öyle aktarılmıştır.

    50. Sayfa
    Bu ara dönem eserlerine Futuvvet-name denir.Bunlar yeni bir dini yaymak için çaba gösteren dervişlerin destanlarıdır. En ünlüsü Saru Saltuk Destanı’dır

    51. Sayfa
    HAZIRLAYAN BERRİN TÜRKMENDENETLEYEN VE DÜZENLEYENEMİNE GÜLRECEP TANRIVERDİ LİSESİ

Destan Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Destan Ek Bilgileri

  • 0
    1 ay önce

    Destan Nedir?
    Tarih öncesi tanrı, tanrıça, yarı tanrı ve kahramanlarla ilgili olağanüstü olayları konu alan şiir, epope


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sponsorlu Bağlantılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz